آنجا كه رسيد امر كرد خار و خاشاك را از زير آنها بروبند تا در سايهء آنها نماز گزارد . پس از پايان نماز به ايراد خطابه پرداخت و خطاب به همراهان فرمود : خداى مهربان و دانا ( تا آخر حديث بطورى كه ذكر شد ) . « هيثمى » گويد كه اين حديث را « طبرانى » هم نقل كرده است و بار ديگر « متّقى » در [ كنز العمال 3 / 61 ] از « ابو طفيل عامر بن واثلة » از « حذيفة بن اسيد غفارى » روايت كرده است ، هنگامى كه رسول خدا صلَّى اللَّه عليه و آله از حجّة الوداع باز مىگشت ( حديث را بطوريكه از « هيثمى » نقل كرديم ادامه داده است ) و همين حديث را « ابن اثير » در [ اسد الغابة 3 / 92 ] آورده است و مىگويد : از « ابو طفيل عامر بن واثلة » از « حذيفة بن اسيد غفارى » و « عامر بن ليلى بن ضمرة » نقل كرده است كه هر دو تن گفته‌اند : هنگامى كه رسول خدا صلَّى اللَّه عليه و آله از حجّة الوداع باز مىگشت - و پس از آن به حج خانه خدا مشرّف نشد - به راه خود ادامه داد تا در روز غدير خم به محل « جحفه » كه مسجد معروفى هم دارد وارد شد و خطاب به مردم فرمود : اى مردم ! خداى لطيف و خبير به من اطلاع داده است ( تا آخر خبر كه پيش از اين آورديم ) اين حديث را « ابن حجر » در [ اصابة 4 / قسم 1 / 61 ] روايت كرده است . [ همان كتاب 6 / 153 ] نقل كرده است كه رسول خدا صلَّى اللَّه عليه و آله فرمود : على بن ابيطالب عليه السّلام مولاى كسى است كه من مولاى اويم . « محاملى » اين حديث را در « امالى » از « ابن عباس » روايت نموده است . مؤلف گويد : حديث مورد نظر را « مناوى » هم در متن [ فيض القدير 4 / 358 ] آورده است و در [ كنوز الحقايق ص 92 ] و « على بن سلطان » در [ مرقات شرح فيض القدير 5 / 568 ] نقل كرده است . [ همان كتاب 6 / 154 ] رسول خدا صلَّى اللَّه عليه و آله فرموده است : آگاه باشيد ! خدا ولىّ من است و من ولىّ مؤمنانم و كسى كه من ولىّ او باشم ، على هم مولا و ولىّ اوست . « متّقى » گويد : اين حديث را « ابو نعيم » در « فضائل الصحابة » از « زيد بن